Τρίτη, 10 Μαΐου 2016

Ο Πόλεμος και το Εμπόριο

Ο παρακάτω χάρτης εμφανίζει τις πρώτες ύλες που εισήγαγαν από τις αποικίες τους οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης, και τα προϊόντα που εξήγαγαν.

Χάρτης 1



Βλέπετε ότι οι Άγγλοι βασίζονταν στις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ και στην Ινδία για εισαγωγή βάμβακος. Στις ΗΠΑ βέβαια οι Άγγλοι έχασαν πολύ νωρίτερα τις αποικίες τους, σε αντίθεση με την Ινδία, η οποία ήταν Βρετανική αποικία μέχρι τον 20ο αιώνα.

Ο παρακάτω χάρτης εμφανίζει τις χώρες με τα τροπικά κλίματα.

Χάρτης 2



Τα τροπικά κλίματα έχουν θερμό κλίμα και αρκετές βροχοπτώσεις ολόκληρο τον χρόνο. Υπάρχουν κάποιες διαφοροποιήσεις. Οι περιοχές που βλέπετε με σκούρο μπλε στον παραπάνω χάρτη είναι αυτές που έχουν πολύ βροχή και υψηλές θερμοκρασίες όλο τον χρόνο. Τέτοια περιοχή είναι για παράδειγμα η Δυτική Ινδία όπως βλέπετε στον χάρτη.

Το θερμό κλίμα και οι συχνές βροχοπτώσεις δρουν ευεργετικά για αρκετά προϊόντα, και τέτοια προϊόντα είναι η ζάχαρη και το βαμβάκι. Η ζάχαρη ήταν είδος πολυτελείας μέχρι το 1800, και λεγόταν “άσπρος χρυσός”, ενώ το βαμβάκι ήταν απαραίτητο για την Αγγλική βιομηχανία βαμβακερών υφασμάτων. Τα βαμβακερά βιομηχανικά προϊόντα έφτασαν να αποτελούν το 50% των Βρετανικών εξαγωγών κάποια στιγμή.  Και το τσάι τους φυσικά οι Άγγλοι το εισήγαγαν από την Ινδία.

Οι Πορτογάλοι είχαν αποικία τους την Βραζιλία, και η Πορτογαλία ήταν η μεγάλη δύναμη στο εμπόριο της ζάχαρης, το οποίο οι Πορτογάλοι μονοπολούσαν σχεδόν για εκατό χρόνια. Με τους πολέμους Αγγλίας-Πορτογαλίας στην Λατινική Αμερική, την Αφρική και την Ινδία, οι Άγγλοι διεκδικούσαν από τους Πορτογάλους ένα κομμάτι του εμπορίου του “άσπρου χρυσού”, και πράγματι το πήραν.

Επίσης, όπως είπα, οι νότιες πολιτείες των ΗΠΑ βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές βαμβακιού στην Αγγλία. Η καλλιέργεια βαμβακιού απαιτούσε πολλά εργατικά χέρια, και οι Νοτιοαμερικάνοι έφερναν δούλους από την Αφρική και είχαν φτηνά εργατικά χέρια, και είχαν και καλό κλίμα.

Ο βιομηχανικός βοράς ήθελε υψηλούς δασμούς εισαγωγών, για να προστατεύεται από τα φτηνότερα βιομηχανικά προϊόντα της Αγγλίας, ενώ ο αγροτικός νότος, που βασιζόταν στις εξαγωγές στην Αγγλία, δεν ήθελε υψηλούς δασμούς, ούτε και ήθελαν οι νοτιοαμερικάνοι να αγοράζουν ακριβότερα βιομηχανικά προϊόντα από την βόρειες πολιτείες. Τελικά με τον Αμερικανικό εμφύλιο, στον οποίο νίκησαν οι Βόρειοι, καταργήθηκε η δουλεία και επιβλήθηκαν υψηλοί δασμοί.

Στο μεταξύ οι Άγγλοι, οι Γάλλοι και οι Ρώσοι διεκδικούσαν εμπορικά προνόμια στην Ανατολική Μεσόγειο, την σημερινή Συρία, Λίβανο και Ισραήλ. Μία περιοχή στην οποία τους τελευταίους αιώνες οι Μουσουλμάνοι δεν επέτρεπαν στους Χριστιανούς να δραστηριοποιούνται εμπορικά, και τους επέβαλλαν να αγοράζουν τα προϊόντα της Ασίας από τα λιμάνια της Ανατολικής Μεσογείου, από Μουσουλμάνους εμπόρους, σε υψηλότερες φυσικά τιμές.

Με την ανακάλυψη του Νέου Κόσμου (Αμερική) και την βιομηχανική επανάσταση, οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης έγιναν πολύ πιο ισχυρές από τους Οθωμανούς, και επέβαλλαν σιγά σιγά τους δικούς τους όρους. Όπως έλεγα τις προάλλες ένας από τους πονοκεφάλους των Άγγλων ήταν να τους επιτρέψουν οι Οθωμανοί να κατασκευάσουν σιδηροδρομικές γραμμές, οι οποίες μέσω της Μεσοποταμίας θα έβγαζαν τις πρώτες ύλες της Ινδίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το 1838, με την συνθήκη Balta Liman που υπέγραψαν οι Τούρκοι και οι Άγγλοι, οι Άγγλοι εξασφάλισαν το δικαίωμα να δραστηριοποιούνται στην περιοχή με τους ίδιους όρους που δραστηριοποιούνταν οι Μουσουλμάνοι έμποροι. Είχε προηγηθεί φυσικά η διάλυση του Οθωμανικού και Αιγυπτιακού στόλου στο Ναυαρίνο, από τους Άγγλους, τους Γάλλους και τους Ρώσους. Η ήττα των Οθωμανών και των Αιγυπτίων στο Ναυαρίνο οδήγησε στην δημιουργία του Ελληνικού κράτους το 1830.

 Οι Άγγλοι και οι Γάλλοι δεν ήθελαν όμως ούτε τον Ρωσικό στόλο στην Ανατολική Μεσόγειο, και το  Οι Ρώσοι διεκδικούσαν να αναλάβουν την προστασία των Ορθόδοξων πληθυσμών της Ανατολικής Μεσογείου, που προφανώς σήμαινε εκτός από στρατιωτική παρουσία και εμπορικά προνόμια. Το 1833 όμως οι Ρώσοι και οι Οθωμανοί συμφώνησαν με την Συνθήκη του Treaty of Hünkâr İskelesi οι Ρώσοι να βοηθήσουν τους Οθωμανούς εναντίον των Αιγυπτίων που είχαν ξεσηκωθεί, και οι Οθωμανοί να συμμαχήσουν με τους Ρώσους στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο.




Οι Άγγλοι και οι Γάλλοι φυσικά έκαναν τα δικά τους ανοίγματα στους Οθωμανούς, και με τον πόλεμο της Κριμαίας το 1853, και οι τρεις μαζί, διέλυσαν τον Ρωσικό στόλο στην Κριμαία. Μετά την ήττα τους στην Κριμαία το 1857, οι Ρώσοι άρχισαν να ξεσηκώνουν τους Ινδούς εναντίον των Άγγλων, και το 1857 έγινε η μεγάλη Ινδική επανάσταση, την οποία κατάφεραν να καταστείλουν οι Άγγλοι. Η σύγκρουση της Αγγλικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας στην Περσία και το Αφγανιστάν, από το 1813 μέχρι το 1907, ονομάστηκε The Great Game.

Δεν είναι τυχαίο ότι το Great Game ξεκίνησε το 1813, γιατί το 1812 οι Άγγλοι και οι Ρώσοι είχαν μαζί νικήσει τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, ο οποίος είχε απαγορεύσει στην Αγγλία να εξάγει στην Ευρώπη τα προϊόντα της, και είχε επίσης απαγορεύσει στην Ρωσία να εισάγει Αγγλικά προϊόντα. Η Ρωσία μέχρι ένα σημείο δέχτηκε τους όρους του Ναπολέοντα, αλλά κάποια στιγμή έσπασε την συμμαχία, και ξεκίνησε την εισαγωγή Αγγλικών προϊόντων. Ο Βοναπάρτης ξεκίνησε με τον στρατό του για την Ρωσία το 1812, όπου ηττήθηκε από τους Ρώσους και τους συμμάχους τους, αλλά και από τον Ρωσικό χειμώνα.


Οι Άγγλοι εκείνη την εποχή ήταν η μεγάλη ναυτική δύναμη. Ήταν αυτό που σήμερα είναι οι ΗΠΑ. Το 1907 οι Άγγλοι και οι Ρώσοι παραμέρισαν προσωρινά τις διαφορές τους και το Great Game στην Περσία και το Αφγανιστάν, για να συμμαχήσουν εναντίον της Γερμανίας και της Αυστρο-Ουγγαρίας, τις οποίες και διέλυσαν στον Α Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918). Και η Γαλλία φυσικά είχα παραμερίσει τις διαφορές της με τους Άγγλους και τους Ρώσους εκείνη την περίοδο, για να χτυπήσουν μαζί την Γερμανία. 

Η Γερμανία είχε συμφωνήσει με τους Οθωμανούς στις αρχές του 20ου αιώναν να κατασκευάσει την σιδηροδρομική γραμμή Baghdad Railway, η οποία θα ένωνε το Βερολίνο με την Βαγδάτη μέσω της Αυστρο-Ουγγαρίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, και φυσικά της Μεσοποταμίας. Η Γερμανία είχε επίσης διαλύσει το 1870 την Γαλλία και της είχε πάρει αποσπάσει κάποιες περιοχές πλούσιες σε πρώτες ύλες.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου